De meeste verhalen over ondernemen laten vrijheid beginnen op één dag: die waarop je je baan opzegt. Alles daarvoor is aanloop, een fase waar je doorheen moet. Ik geloof dat dat niet klopt. Vrijheid als ondernemer begint op het moment dat je weer invloed hebt op hoe je werkt, en dat moment kan vandaag al zijn.

Mensen vragen mij regelmatig wanneer ik mijn baan opzeg. Alsof dat de dag is waarop het echte werk begint en alles ervoor een aanloop is. Ik snap de vraag, want zo wordt ondernemen meestal verteld, met een sprong en een laatste werkdag en een foto op LinkedIn. Vrijheid als ondernemer werkt bij mij anders. Die begon op het moment waarop ik weer invloed kreeg op hoe mijn week eruitziet, lang voordat er een opzegbrief in beeld was.

Ik werk fulltime als Release Train Engineer bij de gemeente Amsterdam en ik bouw Passies Studio daarnaast, met vijf tot tien uur per week. Dat is geen wachtkamer waarin ik zit tot het echte leven begint. Het is de plek waar ik leer wat ik wil houden en wat ik wil loslaten, en dat leren gaat harder dan wanneer ik alle tijd van de wereld zou hebben.

Waarom vrijheid als ondernemer geen datum is

Zolang je vrijheid aan een datum hangt, blijft het iets van later. En later is een slechte plek om je energie te bewaren. Ik heb gemerkt dat de weken waarin ik het meest vrij voel de weken zijn waarin ik weinig hoefde te overleggen met mezelf, omdat er al iets stond dat het werk overnam. Minder beslissen deed daar meer dan minder werken.

Vrijheid als ondernemer zit voor mij in kleine, concrete dingen die je vandaag al kunt organiseren. Vijf ervan gebruik ik zelf wekelijks.

Vijf momenten van vrijheid als ondernemer die vandaag al kunnen

Het moment waarop je nee zegt tegen een klus die niet past. In loondienst kies je je opdrachten niet. In je eigen bedrijf wel, en dat is meteen de scherpste oefening in wat je eigenlijk wil. Ik heb aanvragen laten lopen voor generieke AI-workshops, omdat ik geen trainer wil zijn; ik wil bouwen.

Het moment waarop iets zonder jou doorloopt. Mijn intake gaat van een ingevuld formulier via een automatische verwerking naar een diagnose en een klant map, zonder dat ik ernaar hoef te kijken. Het is een scenario dat op de achtergrond loopt, en welk werk zich daarvoor leent, splitste ik uit in de blog over AI voor zzp’ers. De eerste keer dat dat draaide terwijl ik in een PI Planning zat, wist ik dat er iets fundamenteel was veranderd.

Het moment waarop je je eigen prijs bepaalt. Ook als het nog een pilot is en het bedrag nog niet vaststaat. Dat je erover gaat, is het punt.

Het moment waarop je iets publiceert dat helemaal van jou is. Een post die niemand heeft goedgekeurd, in jouw woorden, over jouw werk. Dat voelt ongemakkelijker dan je denkt en het went sneller dan je hoopt.

Het moment waarop je een avond bewust niet werkt. Omdat het kan, omdat je weet dat het systeem doorloopt en de wereld niet instort. Dit is de moeilijkste van de vijf en het duidelijkste bewijs dat er iets staat.

Wat de combinatie oplevert in plaats van kost

Er wordt vaak gedaan alsof ondernemen naast een vaste baan een compromis is, een halve stap richting het echte werk. Ik merk daar in de praktijk weinig van. Het CBS-dossier over zzp’ers laat zien hoe groot de groep is die inkomsten haalt uit eigen werk, en een flink deel daarvan doet dat naast iets anders. Precies die tussenvorm krijgt weinig aandacht, terwijl het is wat ik elke week doe.

Wat mij die combinatie oplevert, is een veiligheid die keuzes makkelijker maakt. Ik hoef geen klant aan te nemen, omdat de huur moet worden betaald. Ik kan een pilot draaien met drie mensen en eerlijk kijken wat werkt, in plaats van iets verkopen omdat het moet. Die rust zie je terug in wat ik bouw.

Vrijheid als ondernemer is voor mij dus geen bestemming die ergens in de toekomst ligt. Het is de optelsom van momenten waarop ik zelf bepaal hoe het werk eruitziet, en dat aantal groeit elke maand een beetje.

Als je benieuwd bent welk moment bij jou als eerste binnen bereik ligt, dan geeft De Ideale Teamopstelling je daar zicht op. Geen plan om je leven om te gooien, wel een lijst met werk dat vanaf volgende week zonder jou kan doorlopen.